ایران وب سازان
شهریمنتخب سردبیر

سیدجواد طباطبایی علوم انسانی را به متنهای چاپی تقلیل داده است


به گزارش خبرنگار مهر، نعمت الله فاضلی عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در یادداشتی با عنوان ملاحظاتی درباره «ملاحظات» سید جواد طباطبایی به نقد کتاب ملاحظات درباره دانشگاه پرداخته است:

کتاب «ملاحظات درباره دانشگاه» سیدجواد طباطبایی که در ۱۳۹۸ چاپ شد دربر دارند مجموعه ای از نوشته های ایشان است که به نقد وضعیت اندیشه سیاسی و نهاد دانشگاه در ایران معاصر و موقعیت کنونی آن می پردازد. در این کتاب که محصول تأملات مولف درباره علوم انسانی و اجتماعی در ایران است بحث های گسترده و پُرشماری وجود دارد که هر کدام از آنها را می توان مبنایی برای نقد و اندیشه ورزی قرار داد.

استقبال گرم از این کتاب نشان می دهد که طباطبایی در این کتاب هم مانند بسیاری از نوشته های دیگرش بر روی نکات و مسأله های مهم و انتقادی انگشت گذاشته است. در این مقاله می خواهم صرفا از این زاویه دید بحث کنم که طباطبایی درباره علوم انسانی و اجتماعی چه نکاتی را دیده است و این شیوه نگریستن به این علوم احیانا با چه پرسش هایی قابل نقد است؟ استدلال من در اینجا این است که طباطبایی با اشکال گوناگونی از تقیلیل گرایی روبروست. این نکات ملاحظات من درباره ملاحظات طباطبایی است.

مهمترین نقد طباطبایی اینست که متن ها و نوشته های علوم انسانی و اجتماعی در ایران با استانداردهای زبان فارسی نگاشته نشده اند و محققان فعال این حوزه با چالش های سواد دانشگاهی و زبان ملی مواجهه اند. در این زمینه طباطبایی این نکته را نادیده گرفته اند که ریشه و ابعاد بحران سواد دانشگاه در ایران، محدود به ایران نیست و این چالش جنبه جهانی دارد. بنابر این، نمی توان با رویکرد زبان ملی و دانشگاه ایرانشهری، چالش زبانی موجود در دانشگاه ایرانی را توضیح داد.

دومین ملاحظه درباره «ملاحظات» طباطبایی این است که ایشان کارکرد دانشگاه را به کارکرد تولید اندیشه تقلیل داده اند. حتی اگر بپذیریم که دانشگاه ایرانی مولد اندیشه نیست، نمی توان نهاد دانشگاه ایرانی را هیچ و پوچ انگاست، زیرا این نهاد در زمینه پرورش شخصیت و منش فکری و توسعه تجدد و ایجاد هویت های تازه در جامعه ایرانی نقش ایفا می کند.

سومین ملاحظه این است که طباطبایی با ارزیابی چند کتاب و متن از استادان دانشگاه در ایران، اقدام به صدور احکام کلی درباره علوم انسانی و اجتماعی در ایران امروز پرداخته اند. نکته انتقادی در اینجا اینست که حتی اگر نقدها طباطبایی کاملا بجا و روا باشند، نمی توان با استناد به شش متن محدود کل کارکرد و عملکرد دانشگاه و علوم انسانی در ایران را داوری کرد.

چهارمین ملاحظه اینست اکه طباطبایی ایدئلوژیک شدن و بودن نهاد دانشگاه را بنیان تمام چالش های دانشگاه ایرانی و بویژه علوم انسانی و اجتماعی می دانند. می توان با طباطبایی همدل و همزبان بود که این علوم دچار ایدئولوژیک شدن افراطی شده اند. اما نقدی که در اینجا وجود دارد نادیده گرفتن مقاومت ها و فرصت هایی است که ایدئلوژی برای اندیشه ورزی و دانشگاه خلق کرده است.

ملاحظه پنجم درباره «ملاحظات» این است که طباطبایی علوم انسانی و اجتماعی را به متن های مکتوب و چاپی تقلیل داده اند و علوم انسانی و اجتماعی دیجیتالی شده در ایران امروز را نادیده انگاشته اند.

ضمن توجه به اهمیت کتاب «ملاحظات» و ایده ها و نقدهای صریح و گاه تند طباطبایی می توان گفت این کتاب می تواند مناقشات و گفتگوها در گفتمان علوم انسانی و اجتماعی در ایران را توسعه دهد و زمینه ی مناسبی برای توسعه این گفتمان است.

منبع:خبرگزاری:مهر

دوره های آموزشی آموزشگاه رسانه

اسنپ

ایده پردازان نظری
نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نوشته های مشابه

https://hamsonews.com/news-press//uploads/2020/01/551_1784652232_4116_1088-1024x271.jpg
دکمه بازگشت به بالا