ارزانتر از همیشه: چرا الان بهترین زمان برای خرید صراحی سنگی است؟
در حالی که نمودارهای تورم عمومی کالاها در کشور همچنان شیب صعودی را نشان میدهند و قیمت مصالحی همچون میلگرد و سیمان نوسانات لحظهای را تجربه میکنند، بازار سنگهای تزئینی و به خصوص «صراحی سنگی» (نردههای سنگی) در یک سکوت عجیب و البته «موقتی» فرو رفته است. گزارشهای میدانی از شهرکهای صنعتی سنگ و معادن بزرگ کشور حاکی از آن است که قیمت تمامشده صراحی سنگی نسبت به ارزش واقعی آن در پایینترین سطحِ دو سال اخیر قرار گرفته است. اما این «ارزانی» نشانه چیست؟ رکود، یا آرامش قبل از طوفان؟
در این گزارش تحلیلی، به بررسی دلایل اقتصادی، فنی و زمانی پرداختهایم که نشان میدهد چرا تعلل در خرید صراحی سنگی در مقطع کنونی، میتواند به معنای تحمیل ضرر ۳۰ تا ۵۰ درصدی به پروژههای ساختمانی در ماههای آینده باشد.
پارادوکس بازار سنگ: وقتی همه چیز گران میشود، چرا صراحی ارزان است؟
برای درک اینکه چرا اکنون «بهترین زمان خرید» است، ابتدا باید مکانیزم قیمتگذاری صراحی را درک کنیم. برخلاف کالاهایی مانند طلا یا دلار که قیمت جهانی دارند، قیمت سنگ صراحی تابع سه عامل است: «هزینه کوپ (سنگ خام)»، «هزینه فرآوری (برش و تراش)» و «هزینه انبارداری/نقدینگی کارخانهها».
در حال حاضر، بازار با پدیدهای به نام «قیچی نقدینگی» مواجه شده است. بسیاری از کارخانههای سنگبری در شهرکهای صنعتی بزرگ (مانند شمسآباد، اصفهان و محلات)، انبارهای خود را مملو از محصولات آمادهای میبینند که در فصل کاری گذشته تولید شدهاند. با نزدیک شدن به پایان سال مالی و نیاز شدید تولیدکنندگان به نقدینگی برای تعمیرات دستگاهها و تسویه حسابهای سالانه، رقابتی سنگین برای «نقد کردن کالا» شکل گرفته است. این رقابت باعث شده قیمت فروش صراحی، نه بر اساس «هزینه جایگزینی»، بلکه بر اساس «نیاز به نقدینگی» تعیین شود.
یکی از فعالان بازار سنگ در محمودآباد اصفهان به خبرنگار ما میگوید: «امروز سنگی را میفروشیم که اگر بخواهیم فردا همان را تولید کنیم، باید ۲۰ درصد گرانتر هزینه کنیم. اما چارهای نیست، بازار خریدار نقد میخواهد و این یعنی بهشتِ خریدارانی که پول نقد دارند.»
سیگنالهای هشدار: چرا این پنجره فرصت به زودی بسته میشود؟
تحلیلگران بازار مسکن هشدار میدهند که این ثبات قیمت، بسیار شکننده است. سه عامل اصلی وجود دارد که نشان میدهد فنر فشرده شده قیمت صراحی، به زودی رها خواهد شد:
۱. شوک دستمزد و هزینه انرژی در فصل جدید
بخش عمدهای از هزینه صراحی سنگی مربوط به تراشکاری (چه دستی و چه CNC) است. با ابلاغ تعرفههای جدید دستمزد کارگران فنی و همچنین افزایش تصاعدی هزینههای برق واحدهای صنعتی، هزینه تولید هر متر صراحی در ماههای آینده جهش قابل توجهی خواهد داشت. خرید در مقطع کنونی، به معنای خرید محصولی است که با دستمزد و انرژیِ «قیمت قدیم» تولید شده است.
۲. بحران حملونقل و لجستیک
صراحی سنگی کالایی سنگین و حجیم است. سهم کرایه حمل در قیمت نهایی این محصول بسیار بالاست (گاهی تا ۱۵ درصد قیمت کالا). با توجه به زمزمههای افزایش نرخ لاستیک، قطعات یدکی و سوخت، تعرفههای باربری در آستانه تغییر است. خریداران هوشمند میدانند که خرید سنگ «درب کارخانه» با نرخهای فعلی حملونقل، یک صرفهجویی پنهان اما بزرگ است.
۳. پایان خواب زمستانی معادن
در فصل سرما، استخراج از بسیاری از معادن تراورتن و مرمریت به دلیل شرایط جوی کاهش مییابد. موجودی کوپ سنگ در کارخانهها رو به اتمام است. با شروع فصل جدید و عرضه کوپهای جدید با قیمتگذاری سال جدید، ماده اولیه تولید صراحی گران خواهد شد. محصولاتی که اکنون در بازار هستند، از کوپهای خرید قدیم تولید شدهاند و این آخرین فرصت برای شکار آنهاست.
صراحی سنگی: کالای لوکس با قیمت مصالح معمولی؟
نکته جالبتوجه در بازار فعلی، نزدیک شدن قیمت صراحی سنگی به نردههای فلزی و استیل است. در سالهای گذشته، صراحی سنگی به عنوان یک کالای کاملاً لوکس شناخته میشد که تنها در پروژههای “هایکلاس” (High-Class) استفاده میشد. اما با افزایش شدید قیمت آهنآلات و پروفیل، شکاف قیمتی بین «نرده سنگی» و «نرده فلزی» به حداقل رسیده است.
مهندس جلالی، کارشناس ارشد معماری و سازنده منطقه ۱ تهران میگوید: «وقتی قیمت یک متر نرده فرفورژه با کیفیت خوب را با یک متر صراحی سنگی درجه یک مقایسه میکنیم، تفاوت قیمت دیگر توجیهکننده حذف سنگ نیست. با توجه به اینکه صراحی سنگی به نمای ساختمان “شخصیت” و “ارزش افزوده” میدهد، در حال حاضر نصب صراحی بالاترین نرخ بازگشت سرمایه (ROI) را در بین تمام المانهای نما دارد. شما با هزینهای معقول، نمای ساختمان را میلیاردی میکنید.»
کدام سنگها بیشترین افت قیمت را داشتهاند؟
بررسیهای میدانی نشان میدهد که همه صراحیها به یک اندازه ارزان نیستند. بیشترین افت قیمت و بهترین فرصت خرید در دستهبندیهای زیر مشاهده میشود:
-
تراورتنهای روشن (عباسآباد و حاجیآباد): به دلیل تولید انبوه و رقابت شدید کارخانهها، حباب قیمت این مدلها کاملاً تخلیه شده است.
-
صراحیهای مربعی (چهارگوش): نسبت به مدلهای گرد، هزینه تراش کمتری دارند و در حال حاضر با قیمتهایی باورنکردنی عرضه میشوند که برای انبوهسازان گزینهای طلایی است.
-
سنگهای لایمستون: برای مناطق غیر مرطوب، این سنگها به کف قیمتی خود رسیدهاند و ارزانتر از این امکانپذیر نیست.
استراتژی خرید: چگونه برنده این بازار باشیم؟
اگر سازنده هستید یا قصد بازسازی دارید، حتی اگر پروژه شما به مرحله نماکاری نرسیده است، استراتژی «پیشخرید و دپو» هوشمندانهترین حرکت ممکن است.
-
خرید و دپو: سنگ صراحی برخلاف سیمان یا گچ، تاریخ انقضا ندارد. شما میتوانید اکنون خرید کنید و در انبار پروژه یا حتی گوشه حیاط دپو کنید. با این کار، تورم سال آینده را دور زدهاید.
-
خرید نقدی به جای تهاتر: در شرایط فعلی که کارخانهها تشنه نقدینگی هستند، قدرت چانهزنی خریدار نقدی بسیار بالاست. شما میتوانید تخفیفهایی تا ۱۵ درصد زیر قیمت لیست دریافت کنید که در شرایط عادی محال است.
-
تمرکز بر “سورت”های ترکیبی: اگر بودجه محدودی دارید، به جای خرید سورت “سوپر”، از سورتهای “درجه یک” که کمی بازی رنگ دارند استفاده کنید. در حال حاضر کارخانهها برای خالی کردن انبار، این سورتها را با قیمتهای بسیار پایین (نزدیک به قیمت تمام شده) رد میکنند.
نتیجهگیری: ریسک صبر کردن چقدر است؟
بازار مصالح ساختمانی ایران نشان داده است که اصلاح قیمتها (پایین آمدن قیمت) همیشه کوتاهمدت و هیجانی است، در حالی که جهشها (افزایش قیمت) ماندگار و ساختاری هستند.
شرایط فعلی بازار صراحی سنگی، یک “ناهمخوانی” (Anomaly) اقتصادی است. ترکیبی از نیاز تولیدکنندگان به نقدینگی آخر سال، موجودی انبار بالا و هنوز اعمال نشدن تورم سال جدید، یک «حفره قیمتی» ایجاد کرده است. این حفره به زودی با ورود تقاضای فصلی بهار و اعمال نرخهای جدید پر خواهد شد. بنابراین، جملهی «ارزانتر از همیشه» یک شعار تبلیغاتی نیست، بلکه توصیفی دقیق از وضعیت بازاری است که شاید تا سالها دیگر تکرار نشود.
سازندگان و مالکانی که امروز اقدام به خرید میکنند، در واقع در حال خرید “سود قطعی” هستند. سوال این نیست که “آیا صراحی گران میشود؟”، سوال این است که “چقدر گران میشود و آیا شما قبل از آن خرید کردهاید یا خیر؟”
