چرا دیده‌شدن کسب‌وکارهای ایرانی در خارج از کشور به یک چالش مهم تبدیل شده است؟
فرض کنید یک شیرینی‌فروشی ایرانی در ملبورن سال‌هاست فعالیت می‌کند، مشتریان وفاداری دارد و محصولات باکیفیتی ارائه می‌دهد؛ اما خانواده‌ای ایرانی که در محله دیگری از همان شهر زندگی می‌کند، حتی نام آن را نشنیده است. شاید همین خانواده برای پیدا کردن شیرینی ایرانی ساعت‌ها در گوگل و شبکه‌های اجتماعی جستجو کند، بی‌آنکه از وجود آن فروشگاه باخبر شود.
این فاصله میان کسب‌وکار و مشتری، یکی از چالش‌های مهم دیده‌شدن کسب‌وکارهای ایرانی در خارج از کشور است. مسئله همیشه کمبود مشتری یا کیفیت خدمات نیست. پراکندگی جامعه ایرانیان مهاجر، تفاوت شیوه‌های جستجو و حضور آنلاین کسب‌وکارها در منابع مختلف، گاهی باعث می‌شود خدمات فارسی‌زبان حتی در بازار محلی خود به‌راحتی پیدا نشوند. اما چرا چنین اتفاقی می‌افتد و چه عواملی مانع ارتباط کسب‌وکارهای ایرانی با مشتریان بالقوه آن‌ها می‌شوند؟
چرا فعالیت در یک شهر به معنای شناخته‌شدن در جامعه ایرانی آن شهر نیست؟
آشنایی با یک کسب‌وکار همیشه از مرز همان محله یا جمع دوستان فراتر نمی‌رود. در شهری مانند سیدنی، دو خانواده ایرانی ممکن است تنها چند کیلومتر باهم فاصله داشته باشند، اما اطلاعات کاملاً متفاوتی درباره خدمات محلی دریافت کنند. یکی از طریق گروه‌های ایرانیان در پیام‌رسان‌ها با کسب‌وکارها آشنا می‌شود و دیگری برای پیدا کردن خدمات فارسی‌زبان بیشتر سراغ گوگل می‌رود.
جامعه ایرانیان خارج از کشور، حتی در شهرهایی با جمعیت قابل‌توجه، الزاماً یک شبکه ارتباطی یکپارچه نیست. تفاوت محل زندگی، سابقه مهاجرت و حلقه‌های آشنایی باعث می‌شود نام بعضی کسب‌وکارها بارها در یک جمع شنیده شود و در جمعی دیگر کاملاً ناشناخته بماند. شناخته‌شدن در یک محله، لزوماً به معنای دیده‌شدن در تمام بازار محلی نیست.
برای مثال، یک فیزیوتراپیست فارسی‌زبان در هامبورگ شاید بیشتر مراجعه‌کنندگان خود را از طریق معرفی بیماران قبلی جذب کند. این توصیه‌های دهان‌به‌دهان ارزشمند هستند، اما ممکن است هرگز به خانواده‌هایی که خارج از آن شبکه ارتباطی زندگی می‌کنند نرسند؛ حتی اگر دقیقاً به چنین خدماتی نیاز داشته باشند. در چنین شرایطی، جستجوی آنلاین، شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های تخصصی می‌توانند به کسب‌وکارهای ایرانی خارج از کشور کمک کنند تا فراتر از حلقه آشنایان هم پیدا شوند.
این فاصله برای کسب‌وکارهای تخصصی محسوس‌تر است. مخاطبان بالقوه یک فروشگاه مواد غذایی ایرانی می‌توانند گسترده باشند، اما خدمات حقوقی، درمانی یا مالی معمولاً پاسخ‌گوی نیازهای مشخص‌تری هستند. برای چنین فعالیت‌هایی، دیده‌شدن توسط مشتریان مرتبط اهمیت بیشتری از معروف بودن در یک حلقه محدود دارد. حضور فیزیکی در یک شهر تنها بخشی از ماجراست؛ پیدا شدن توسط مخاطب مناسب، چالش دیگری است.
زبان و شیوه جستجوی مشتریان چه تأثیری بر دیده‌شدن کسب‌وکارهای ایرانی دارد؟
سه نفر به دنبال نان ایرانی در برلین هستند، اما سه عبارت متفاوت را جستجو می‌کنند: یکی «نانوایی ایرانی در برلین»، دیگری «Persian Bakery Berlin» و نفر سوم «Iranian Bread Shop». نیاز هر سه تقریباً یکسان است، اما ممکن است در گوگل با نتایج متفاوتی روبه‌رو شوند. همین تفاوت در زبان و عبارت‌های جستجو، یکی از چالش‌های دیده‌شدن کسب‌وکارهای ایرانی در خارج از کشور است.
مشتریان فارسی‌زبان لزوماً خدمات موردنیازشان را به فارسی جستجو نمی‌کنند. بعضی به استفاده از زبان انگلیسی یا زبان کشور محل زندگی خود عادت دارند. از طرفی، شیوه جستجوی افراد نیز متفاوت است؛ کسی ممکن است نام یک فروشگاه مشخص را وارد کند، درحالی‌که فرد دیگری فقط نوع محصول یا نزدیک‌ترین ارائه‌دهنده خدمات را جستجو می‌کند.
این تفاوت زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که اطلاعات آنلاین یک کسب‌وکار تنها به یک زبان محدود باشد. برای مثال، اگر نانوایی ایرانی در برلین محصولاتش را فقط با نام‌های فارسی معرفی کرده باشد، کاربری که به انگلیسی جستجو می‌کند ممکن است به‌راحتی متوجه نوع محصولات و خدمات آن نشود.
البته راهکار، تکرار تمام عبارت‌های احتمالی در توضیحات کسب‌وکار نیست. معرفی روشن نوع فعالیت، موقعیت جغرافیایی و خدمات اصلی، همراه با استفاده مناسب از زبان‌هایی که مخاطبان هدف به آن‌ها جستجو می‌کنند، می‌تواند شناسایی کسب‌وکار را آسان‌تر کند.
در جستجوی محلی، فقط حضور آنلاین اهمیت ندارد؛ اینکه اطلاعات یک کسب‌وکار با زبان و شیوه جستجوی مشتریانش ارتباط داشته باشد نیز در پیدا شدن آن نقش دارد.
چه ضعف‌هایی در اطلاعات آنلاین باعث می‌شوند یک کسب‌وکار به‌سختی پیدا شود؟
گاهی مشتری کسب‌وکاری را در گوگل پیدا می‌کند، وارد صفحه آن می‌شود و با وجود علاقه به خدماتش، چند دقیقه بعد بی‌نتیجه صفحه را می‌بندد. نه به این دلیل که گزینه مناسبی نبوده، بلکه چون نتوانسته بفهمد دقیقاً چه خدماتی ارائه می‌شود یا چطور باید با آن ارتباط بگیرد.
حضور آنلاین زمانی ارزشمند است که اطلاعات کسب‌وکار برای مشتری روشن، معتبر و قابل استفاده باشد. چند ضعف رایج می‌توانند این مسیر را دشوار کنند:
- اطلاعات ناقص: وقتی شهر محل فعالیت، محدوده ارائه خدمات یا راه‌های ارتباطی مشخص نباشند، مشتری نمی‌تواند به‌راحتی مناسب بودن یک کسب‌وکار را تشخیص دهد.
- اطلاعات ناهماهنگ: تفاوت شماره تماس یا آدرس در وب‌سایت، گوگل مپ و شبکه‌های اجتماعی می‌تواند باعث سردرگمی شود و اعتماد کاربر را کاهش دهد.
- معرفی مبهم تخصص: برای مثال عنوان کلی «خدمات مشاوره» اطلاعات چندانی درباره حوزه فعالیت ارائه نمی‌دهد. مشخص بودن تخصص به کاربران کمک می‌کند گزینه‌های مرتبط را بهتر شناسایی کنند.
- وابستگی به یک کانال ارتباطی: کسب‌وکاری که تمام اطلاعاتش فقط در یک صفحه اینستاگرام یا گروه محلی منتشر می‌شود، ممکن است برای بخشی از مشتریان بالقوه قابل دسترسی نباشد.
فرض کنید، یک مشاور املاک فارسی‌زبان در منچستر ممکن است صفحه اینستاگرام فعالی داشته باشد، اما اگر مشخص نباشد در کدام مناطق کار می‌کند یا در خرید، فروش و اجاره چه نوع املاکی تخصص دارد، مشتری برای انتخاب او تردید می‌کند.
کیفیت اطلاعات دیجیتال فقط بر تصمیم نهایی مشتری اثر نمی‌گذارد؛ بلکه از همان مرحله جستجو تعیین می‌کند یک کسب‌وکار چقدر راحت شناسایی و ارزیابی شود.
از کجا می‌توان فهمید یک کسب‌وکار برای مشتریان واقعی به‌اندازه کافی دیده نمی‌شود؟
تصور کنید یک حسابدار ایرانی در ونکوور ویدئویی آموزشی منتشر می‌کند که هزاران بار دیده می‌شود، اما تعداد درخواست‌های واقعی برای خدماتش تغییر چندانی نمی‌کند. شاید محتوای او برای افراد زیادی جذاب بوده، ولی بیشتر بینندگان در شهرهای دیگری زندگی می‌کنند یا اصلاً به خدمات حسابداری نیاز ندارند.
بازدید بالا همیشه به معنای دیده‌شدن توسط مشتریان هدف نیست. برای ارزیابی کیفیت حضور آنلاین، صاحبان کسب‌وکار می‌توانند به چند نشانه توجه کنند:
- موقعیت جغرافیایی مخاطبان: آیا بیشتر بازدیدکنندگان و دنبال‌کنندگان در شهر یا محدوده خدمات کسب‌وکار زندگی می‌کنند یا بخش زیادی از آن‌ها خارج از بازار هدف هستند؟
- کیفیت تماس‌ها و پیام‌ها: آیا پرس‌وجوهای دریافتی درباره خدمات واقعی کسب‌وکار هستند؟ تعداد تماس‌های مرتبط و درخواست‌های جدی می‌تواند معیار مفیدتری از تعداد بازدید باشد.
- مسیر آشنایی مشتریان: آیا افراد از طریق جستجوی محلی، شبکه‌های اجتماعی یا معرفی آشنایان با کسب‌وکار آشنا می‌شوند؟ وابستگی بیشتر مراجعه‌کنندگان به یک حلقه محدود، می‌تواند نشانه‌ای برای بررسی سایر مسیرهای ارتباطی باشد.
- رفتار کاربران پس از پیدا کردن کسب‌وکار: آیا برای دریافت خدمات تماس می‌گیرند یا مرتب درباره آدرس، تخصص و راه‌های ارتباطی سؤال می‌کنند؟ این پرسش‌های تکراری ممکن است از ناکافی بودن اطلاعات اولیه خبر دهند.
برای همین، انتخاب میان شبکه‌های اجتماعی، موتورهای جستجو و پلتفرم‌های تخصصی تنها بخشی از مسئله دیده‌شدن است. مهم‌تر اینکه هرکدام از این مسیرها تا چه اندازه کسب‌وکار را به افرادی می‌رسانند که در محدوده فعالیت آن زندگی می‌کنند و واقعاً به خدماتش نیاز دارند.
گاهی چند درخواست جدی از مشتریان محلی، برای یک کسب‌وکار ارزشمندتر از هزاران بازدید نامرتبط است.
دیده‌شدن واقعی از شناخت نیاز مشتریان شروع می‌شود!
داشتن یک صفحه فعال در شبکه‌های اجتماعی یا شناخته‌شدن میان مشتریان قدیمی، تمام ماجرای موفقیت یک کسب‌وکار ایرانی در خارج از کشور نیست. مشتریان بالقوه ممکن است در همان شهر زندگی کنند، به خدمات آن نیاز داشته باشند، اما هرگز نامش را نشنیده باشند.
برای کمتر کردن این فاصله، شناخت رفتار مشتریان اهمیت زیادی دارد؛ اینکه کجا زندگی می‌کنند، خدمات موردنیازشان را به چه زبانی جستجو می‌کنند و هنگام انتخاب به چه اطلاعاتی توجه دارند. حضور آنلاین هدفمند و ارائه اطلاعات روشن و قابل اعتماد می‌تواند این ارتباط را ساده‌تر کند.
چالش اصلی فقط بیشتر دیده‌شدن نیست؛ بلکه پیدا شدن توسط افرادی است که واقعاً به خدمات کسب‌وکار نیاز دارند.
